Van İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü

Ercişli Emrah

Halk Şairi ve Halk Hikâyesi Kahramanı

17. yüzyılın başlarında Van’ın Erciş ilçesinde doğduğu kabul edilen sanatçı, Türk halk edebiyatının "Aşık Paşa" geleneğinden gelen en önemli temsilcilerinden biridir. Erciş kalesi dizdarı (kale komutanı) Miroğlu'nun oğlu olduğu rivayet edilir. Sanatı, yaşadığı dönemin sosyal yapısını ve Doğu Anadolu’nun kültürel zenginliğini yansıtan en saf örneklerdendir.

Ercişli Emrah’ı diğer halk şairlerinden ayıran en belirgin özelliği, tasavvuftan ziyade beşeri aşkı, doğayı ve günlük yaşamı yalın bir dille işlemiş olmasıdır. Şiirlerinde Erciş'i, Van Gölü'nü ve bölgenin coğrafi güzelliklerini büyük bir bağlılıkla anlatmıştır. Eserlerinde kullandığı dil, o dönemdeki divan edebiyatı etkisinden uzak, halkın konuştuğu arı ve duru Türkçedir.

Sanatçının hayatı etrafında şekillenen "Emrah ile Selvihan" hikâyesi, Türk kültür dünyasının en bilinen aşk destanlarından biridir. Bu hikâye; Erciş'ten başlayıp Tebriz'e kadar uzanan bir aşk macerasını konu alır ve nesiller boyu sözlü gelenekle aktarılarak günümüze ulaşmıştır. Hikâye içinde geçen ve Emrah'a ait olan koşmalar, maniler ve türküler (örneğin: "Tutam Yar Elinden Tutam" gibi eserlerin kökenleri), Anadolu’nun yanı sıra Azerbaycan ve Ermenistan gibi geniş bir coğrafyada da bilinmektedir.

Ercişli Emrah, 19. yüzyılda yaşayan Erzurumlu Emrah ile sıkça karıştırılsa da, yapılan araştırmalar Ercişli Emrah'ın tamamen kendine has, daha sade ve hece ölçüsüne dayalı bir üslubu olduğunu kanıtlamıştır. Adı bugün Erciş’te bir parka, okullara ve her yıl düzenlenen kültür festivallerine verilerek yaşatılmaktadır.