Van ilinin en kuzeyinde, yüksek bir plato olan Çaldıran, volkanik bir arazi yapısına sahiptir. Yüz ölçümü 1.742 km², denizden yüksekliği 2.050 metre ve il merkezine uzaklığı 113 km'dir. Doğusundan İran sınırı geçmektedir. Tendürek Dağı'nı aşan Van-Doğubayazıt yolu bu ilçe merkezinden geçer. İlçe sınırları içinde 64 köy ve 27 mezra yer almaktadır. Kaymakamlık verilerine göre ilçe nüfusu 52.614 kişidir.

Eskiden Muradiye ilçesine bağlı bir bucak olan Çaldıran, 1987 yılında ilçe haline getirilmiştir. Osmanlı Padişahı Yavuz Sultan Selim ile İran Şahı İsmail arasındaki ünlü Çaldıran Savaşı, isim benzerliği nedeniyle bu ovada yapıldı sanılmaktadır. Oysa bu savaş, bugünkü İran Azerbaycanı'nda bulunan Hoy kenti yakınlarındaki bir başka Çaldıran Ovası'nda gerçekleşmiştir.

Arkeolojik araştırmalar, ovada ilk kez MÖ 3. bin yılında yerleşilmiş olduğunu göstermektedir. Uygun arazi koşulları olmaması nedeniyle bu yerleşimlerin de daha çok hayvancılıkla geçindiği söylenebilir.

Doğal yapı olarak ilçenin tümü bir yayla durumundadır. Bu yüzden ilçenin başlıca geçim kaynağı hayvancılıktır.

İlçe, 1976 yılında yaşanan büyük bir depremin merkez üssüdür. 50 km uzunluğunda bir yüzey kırığı oluşan bu depremin etkisiyle Van Gölü'nün kuzey kıyısının 16 cm yükseldiği belirlenmiştir.

ÇALDIRAN OVASI