Van il merkezinin kuzey ve kuzeybatı kesimlerini kapsayan Tuşba ilçesi, adını Urartuların antik başkentinden almıştır. Batısında Van Gölü'nün en geniş kıyılarına sahip olan ilçe; doğuda Özalp, kuzeyde Muradiye ve batıda Erciş ile komşudur. İlçenin yüz ölçümü 1.457 km², rakımı 1.720 metredir. Kaymakamlık verilerine göre ilçe nüfusu 165.885 kişidir. İlçe sınırları içerisinde 67 mahalle yer almaktadır.

Tuşba, Urartu medeniyetinin doğduğu topraklardır. İlçenin en önemli tarihi simgesi, Urartu Krallığı'nın ikinci başkenti olan ve Kalecik mevkii yakınlarında bulunan Ayanis Kalesi'dir. MÖ 7. yüzyılda inşa edilen bu kalede yapılan kazılarda, Urartu dini mimarisinin en özgün örnekleri olan Haldi Tapınağı ve süslemeli surlar ortaya çıkarılmıştır.

Ayrıca ilçe sınırları içerisinde bulunan Toprakkale (Rusahinili), Urartuların su sistemlerini ve yerleşim planlarını anlamak için eşsiz bir arkeolojik alandır. Cumhuriyet döneminde hızla gelişen bölge, 2012 yılında müstakil ilçe haline getirilmiştir.

Tuşba, Van'ın sanayi ve eğitim üssüdür. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi ve organize sanayi bölgeleri bu ilçede yer alır. Tarım ve hayvancılık özellikle göle uzak kırsal kesimlerde temel geçim kaynağıyken, kıyı şeridinde balıkçılık ön plandadır.

İlçenin en dikkat çekici doğal güzelliği, bölgenin tek "mavi bayraklı" plajına sahip olmasıdır. Mollakasım ve Ayanis kıyıları, yaz aylarında yerli ve yabancı turistlerin uğrak noktası haline gelmiştir. Ayrıca Van Ferit Melen Havalimanı da ilçeye ulaşımı ve ticareti destekleyen önemli bir unsurdur.

Ayanis Kalesi

Molla Kasım Halk Plajı


Türkiye’nin denize kıyısı olmadığı halde Mavi Bayrak ödülüne sahip ilk ve tek plajı olma özelliğini taşıyan Molla Kasım Halk Plajı, Van Gölü’nün (Van Denizi) eşsiz turkuaz sularını uluslararası standartlarda bir kaliteyle buluşturmaktadır. Tuşba ilçesinde yer alan bu özel plaj, suyunun berraklığı, çevre yönetimine verilen önem ve cankurtaran hizmetinden engelli erişimine kadar sunduğu nitelikli imkânlarla bölge turizminin parlayan yıldızı konumundadır. Sodalı yapısı sayesinde şifalı özellikler barındıran göl suyunun en temiz noktalarından birinde kurulu olan plaj, sadece bir yüzme alanı değil, aynı zamanda tertemiz kumsalı ve modern sosyal tesisleriyle ziyaretçilerine Akdeniz sahillerini aratmayan huzurlu bir dinlenme ortamı sunmaktadır.

Çarpanak Adası